در فرماندهی نشسته‌ایم، او و من. خودم را به چیزی مشغول کرده‌ام و می‌خواهم در کنارش باشم. آقا مهدی آن طرف نشسته و به دفترچه کوچکی که مونس تنهایی‌اش است نگاه می‌کند. ورق می‌زند و احساس می‌کنم نوشته‌ها را با چشم تعقیب می‌کند و دوباره ورق را بر می‌گرداند. در صفحه‌ای از دفترچه تأمل می‌کند. صدای زمزمه‌اش را می‌شود به آرامی شنید. به بهانه‌ای نزدیکتر می‌روم... آنچه می‌خواند شعری عربی است:

اَیُّ یَوْمَیَّ مِنَ الْمَوتِ اَفِرّ        یَوْمَ ما قُدِّرَ اَمْ یَوْمَ قُدِر

- آقا مهدی! اجازه می‌دهید من این شعر را یادداشت کنم؟
- چرا که نه! بنویس.
شعر را در دفترم می‌نویسم و سپس آقا مهدی شعر را ترجمه می‌کند: "در کدام دو روز از مرگ فرار کنم، روزی که مقدر نشده است یا روزی که مقدر شده است؟!"
یادم می‌رود بپرسم شعر از کیست و بیاد می‌آورم که فردا شب عملیات است...
کتاب "علی کیست؟" را که خریده بودمش ورق می‌زنم. صفحه‌ای باز می‌شود: در جنگ صفین امام علی (ع) بی‌زره در میان دو لشگر می‌گشت. حسن بن علی (ع) نزدیک رفت و گفت: پدر! این عمل در جنگ بی‌احتیاطی نیست؟ فرمود: "یا بنی! ان اباک لا یبالی وقع علی الموت او وقع الموت علیه." یعنی پسرم! پدرت باکی ندارد که رو به مرگ رود یا مرگ بسوی او آید! جمعی از یاران امام علی (ع) نیز از این دلیری و بی باکی نگران بودند. نزدش رفتند و گفتند: یا امیرالمؤمنین! شما در مواقع جنگ احتیاط نمی‌کنید و از هیچ پیش آمدی هراس ندارید. امام (ع) این شعر را بر اصحاب خواندند:

ای یومی من الموت افر          یوم ما قدر ام یوم قدر
یوم ما قدر لا اخشــی الوقا           یوم قد قدر لایغنی الحذر

دوباره خاطرات گذشته در ذهنم زنده می‌شود. بیاد می‌آورم که در ستاد لشگر، آقا مهدی اصرار دارد تا فانوسی روشن بماند. فانوس روشن برایم معما شده است. شبی گره این معما گشوده می‌شود. آقا مهدی از خواب بر می‌خیزد و در نور کم‌سوی فانوس از چادر خارج می‌شود... تا صبح از بیرون صدای گریه می‌آید."

منبع: "خداحافظ سردار" نوشته سید قاسم ناظمی، چاپ چهارم، ص ۱۲۶ - ۱۲۵)

پی‌نوشت: یک فرقه به عشرت در کاشانه گشادند    یک زمره به حسرت سر انگشت گزیدند (فروغی بسطامی)